هشدار رئیس شورای عالی کارشناسان: “قبولی با نمره صفر” اعتبار نظام کارشناسی رسمی را تخریب می‌کند

محمدحسین دادخواه، رئیس شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری، در اظهاراتی تامل‌برانگیز و هشداردهنده، از معضلی جدی در فرآیند پذیرش کارشناسان رسمی پرده برداشت. وی با اشاره به قبولی افراد با نمرات “صفر یا نزدیک به صفر” در آزمون‌های اخیر کارشناسی رسمی، این روند را تهدیدی اساسی برای اعتبار تخصصی و قضایی این نهاد مهم دانست.

دادخواه تاکید کرد: “اصل ارجاع پرونده از سوی قضات به کارشناسان، برمبنای نیاز به نظریه‌ای کارشناسی، تخصصی و قابل اتکا استوار است. حال پرسش اینجاست که کارشناسی که خود با نمره‌ای حداقلی و غیرقابل قبول گواهی صلاحیت گرفته، چگونه می‌تواند چنین نظر معتبری ارائه دهد؟ در چنین شرایطی، شاید تصمیم مستقیم قاضی بر پایه تجربه عملی، به واقعیت نزدیک‌تر باشد.”

وی با بیان اینکه پس از صدور پروانه، نه مراجع قضایی و نه اصحاب دعوا از نمره قبولی کارشناسان اطلاعی نمی‌یابند، این ابهام را عاملی برای به خطر افتادن حقوق مردم عنوان کرد. به گفته وی، این شکاف اطلاعاتی می‌تواند به ارجاع پرونده‌های حساس به افرادی بینجامد که صلاحیت فنی لازم را ندارند و در نتیجه، رای نهایی دادگاه را تحت تاثیر قرار دهد.

رئیس شورای عالی کارشناسان رسمی، با استناد به نتایج “آزمون‌های سه سال اخیر (۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴)”، این پدیده را نشانه‌ای آشکار از ضرورت بازنگری در قوانین و مکانیزم‌های گزینش دانست. وی خطاب به نهادهای مسئول گفت: “از مجلس شورای اسلامی، قوه قضائیه و دولت تقاضا داریم هرچه سریع‌تر برای اصلاح قانون اقدام عاجل به عمل آورند. اگرچه این اقدام در شرایط حاضر تا حدی “نوش‌داروی پس از مرگ سهراب” است، اما برای جلوگیری از عمیق‌تر شدن آسیب و صیانت از حقوق عامه، کاملا ضروری می‌باشد.”

این هشدار صریح، زنگ خطری است برای نظام دادرسی که در آن نظریه کارشناسان رسمی، اغلب به عنوان دلیل معتبر و موثر در تصمیم‌گیری قضایی مورد استناد قرار می‌گیرد. صحبت‌های دادخواه لزوم شفافیت، سخت‌گیری در گزینش و نظارت مستمر بر صلاحیت حرفه‌ای کارشناسان رسمی را به عنوان پیش‌شرط حفظ اعتماد عمومی و سلامت آرای قضایی پررنگ می‌سازد.