کارشناسان رسمی؛ حلقه تخصصی تحقق عدالت قضایی

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کارشناسان امروز»، همایش روز ملی کارشناس عصر شنبه، دوم آبان‌ماه ۱۴۰۵، با حضور ۲۳۴۷ نفر از کارشناسان رسمی دادگستری استان تهران و جمعی از مقامات عالی‌رتبه کشور در سالن اجلاس سران برگزار شد. این مراسم با تلاوت آیاتی از قرآن کریم و یادبود رهبر شهید آغاز شد و در ادامه، مسئولان حاضر درباره جایگاه کارشناسان رسمی در تحقق عدالت، چالش‌های قانونی این حرفه و برنامه‌های توسعه خدمات کانون سخن گفتند.

در این همایش، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوترابی، امام‌جمعه تهران، علی نیکزاد، نایب‌رئیس اول مجلس شورای اسلامی، دکتر مهدی هادی، معاون حقوقی قوه قضائیه، دکتر نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، محمد سرگزی، رئیس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی، محمدحسین دادخواه، رئیس شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری و دکتر رئیسی، مدیرکل نظارت بر وکلا و کارشناسان رسمی قوه قضائیه حضور داشتند.

رئیس کانون تهران: قانون تسهیل نیازمند اصلاح است

دکتر هوائی، رئیس کانون کارشناسان رسمی دادگستری استان تهران، در ابتدای مراسم ضمن خیرمقدم به حاضران، گزارشی از فعالیت‌های کانون، اقدامات انجام‌شده و برنامه‌های پیش‌رو ارائه کرد. وی با اشاره به نگرانی‌های جامعه کارشناسی درباره پیامدهای اجرای قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب‌وکار، نسبت به کاهش سطح صلاحیت علمی و افت کیفیت کارشناسی ابراز نگرانی کرد و خواستار اصلاح یا توقف اجرای این قانون شد.

هوائی در تشریح اقدامات کانون تهران، به پیشرفت برنامه کانون الکترونیک و حذف قریب‌الوقوع فیش‌های کاغذی در محاکم قضایی اشاره کرد. به گفته وی، گیت‌های الکترونیکی ورود کارشناسان به مجتمع‌های قضایی نیز فعالیت خود را آغاز کرده‌اند و راه‌اندازی مرکز حل اختلاف، فراهم‌شدن امکان فعالیت مرکز داوری با مجوز قوه قضائیه، توسعه خدمات رفاهی و اعطای تسهیلات به کارشناسان، از دیگر اقدامات کانون بوده است.

وی همچنین از راه‌اندازی مرکز فناوری و پایگاه داده، ایجاد شعبه تخصصی رسیدگی به تخلفات کارشناسان در دادگستری تهران، مستقر در شعبه ۱۰۲۰ مجتمع قضایی ولیعصر، راه‌اندازی میز خدمت در وب‌سایت کانون و توسعه آموزش‌های تخصصی خبر داد و خواستار اصلاح مشکلات ناشی از ماده ۴ تعرفه کارشناسی شد.

رئیس کانون کارشناسان رسمی دادگستری استان تهران با اشاره به رسیدگی رایگان به بیش از ۷۰۰ پرونده در جریان جنگ اخیر، آمادگی کانون را برای ادامه همکاری با نهادهای عمومی در ارزیابی سایر خسارات ناشی از جنگ اعلام کرد.

هوائی همچنین از انتشار کتاب الکترونیکی اسامی کارشناسان خبر داد و تأکید کرد که در انتصاب افراد به مناصب و کمیته‌های کانون، تلاش خواهد شد از ظرفیت همه کارشناسان استفاده شود و مسئولیت‌ها بدون تکرار عناوین میان افراد توزیع شود.

وزیر جهاد کشاورزی: آمادگی برای همکاری کارشناسی با کانون تهران

دکتر نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، با تأکید بر نقش کارشناسی در تصمیم‌گیری‌های دولت چهاردهم، معیشت مردم، کار کارشناسی و عدالت را سه محور مورد تأکید رئیس‌جمهور دانست که به گفته وی، وجه اشتراک فعالیت وزارتخانه با جامعه کارشناسان رسمی محسوب می‌شود.

وی با اشاره به ضرورت توجه به عدالت، از آغاز تدوین سند توسعه عدالت‌محور بخش کشاورزی با همکاری دانشگاهیان، حوزه‌های علمی و متخصصان خبر داد و اعلام کرد وزارت جهاد کشاورزی برای همکاری‌های کارشناسی با کانون استان تهران آمادگی دارد.

در پایان سخنان وزیر جهاد کشاورزی، لوح «کارشناس افتخاری کانون» به وی اهدا شد.

نیکزاد: کارشناسان رسمی، چشم تخصصی عدالت هستند

علی نیکزاد، نایب‌رئیس اول مجلس شورای اسلامی، کارشناسان رسمی دادگستری را «چشم تخصصی عدالت» توصیف کرد و گفت قضات، با وجود تسلط بر حقوق و قوانین، نمی‌توانند در همه حوزه‌های فنی و تخصصی صاحب‌نظر باشند؛ ازاین‌رو، در پرونده‌های مرتبط با موضوعاتی مانند امور مالی، پزشکی، ساختمان و فناوری، نظریه کارشناسان رسمی در روشن‌شدن ابعاد تخصصی پرونده نقش مهمی دارد.

وی تأکید کرد مسئولیت کارشناسان رسمی تشریفاتی نیست و مأموریت آنان، کشف فنی حقیقت برای تحقق عدالت قضایی است. به گفته نیکزاد، کارشناس نباید در خدمت تأیید ادعای یکی از طرفین دعوا قرار گیرد، بلکه باید بر اساس تخصص، مستندات و بررسی دقیق، نظر خود را اعلام کند.

نایب‌رئیس اول مجلس شورای اسلامی همچنین به ضرورت به‌روز نگه‌داشتن دانش تخصصی، رعایت اخلاق حرفه‌ای و تقویت استانداردهای کارشناسی اشاره کرد و ارتقای کیفیت نظریه‌ها را عاملی مؤثر در افزایش اعتماد عمومی به عملکرد دستگاه قضایی دانست.

نیکزاد با قدردانی از کارشناسان رسمی که در ارزیابی خسارات ناشی از جنگ فعالیت کرده‌اند، از تلاش آنان برای رسیدگی سریع و همدلانه به وضعیت آسیب‌دیدگان یاد کرد و آمادگی مجلس را برای همکاری با کانون کارشناسان رسمی اعلام کرد.

دادخواه: افزایش تعداد کارشناسان باید متناسب با نیاز استان‌ها باشد

محمدحسین دادخواه، رئیس شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری، با انتقاد از برخی ابعاد اجرای قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب‌وکار، بررسی این قانون در کمیسیون جهش تولید به‌جای کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس، توزیع نامتوازن کارشناسان میان استان‌ها و پایین بودن نمرات علمی برخی پذیرفته‌شدگان را از جمله ایرادات آن برشمرد.

وی تأکید کرد افزایش تعداد کارشناسان باید با حفظ حداقل صلاحیت علمی و متناسب با نیاز استان‌ها انجام شود و انباشت کارشناس در تهران، کمبود کارشناسان در مناطق محروم را برطرف نمی‌کند. دادخواه همچنین خواستار اقدام مسئولان برای اصلاح قانون پیش از گسترده‌ترشدن پیامدهای آن شد.

رئیس شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری در بخش دیگری از سخنان خود، تعرفه‌های کارشناسی را غیرواقعی و در مواردی رعایت‌نشده دانست و بر ضرورت اصلاح تعرفه‌ها متناسب با شرایط تورمی و توجه به نحوه پرداخت حق‌الزحمه کارشناسان تأکید کرد.

سرگزی: اصلاح قانون تسهیل به پیگیری فعال جامعه کارشناسی نیاز دارد

محمد سرگزی، رئیس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به تأثیر مستقیم نظریه‌های کارشناسی بر مال، آبرو و جان مردم، بر ضرورت دقت و تسلط تخصصی کارشناسان تأکید کرد و هشدار داد که این نظریه‌ها نباید تحت تأثیر ارزیابی‌های ناپخته قرار گیرند.

وی کاهش سطح علمی کارشناسان را از پیامدهای احتمالی اجرای قانون تسهیل دانست و اظهار کرد که افت سطح علمی در آزمون‌های کارشناسی را نمی‌توان صرفاً با آموزش جبران کرد؛ زیرا آموزش با محدودیت‌هایی از نظر زمان و امکانات روبه‌رو است.

سرگزی اصلاح قانون را نیازمند پیگیری فعال جامعه کارشناسی دانست و از کانون‌های کارشناسان رسمی در سراسر کشور خواست با ارائه آمار و اطلاعات دقیق و گفت‌وگو با نمایندگان مجلس، ابعاد مسئله را تبیین کنند و زمینه تصمیم‌گیری آگاهانه درباره اصلاح قانون را فراهم آورند.

رئیس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس همچنین از تهیه طرح «ارتقای خدمات حقوقی و قضایی» خبر داد و گفت کلیات این طرح در کمیسیون حقوقی و قضایی به تصویب رسیده است. وی افزود طرح اصلاحات در صحن مجلس، مستلزم فراهم‌شدن آمادگی نمایندگان برای رأی‌دادن به این تغییرات است؛ موضوعی که به گفته او، از طریق گفت‌وگو و تبیین ضرورت اصلاح قانون در سراسر کشور قابل پیگیری است.

معاون حقوقی قوه قضائیه: کارشناسی در کنار قاضی به کشف حقیقت کمک می‌کند

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مهدی هادی، معاون حقوقی قوه قضائیه، با تبیین جایگاه کارشناسی در فرآیند دادرسی از منظر آموزه‌های قرآنی، مفاهیم حق، عدل و قسط را از محورهای مهم نظام دادرسی در قرآن کریم برشمرد.

وی با اشاره به آیات مربوط به حضرت داوود(ع) و تأکید قرآن بر صدور حکم بر پایه حق و عدالت، از کارشناسان خواست به آموزه‌های قرآنی درباره مسئولیت قضاوت و داوری توجه بیشتری داشته باشند.

هادی با اشاره به جایگاه کارشناس در کنار قاضی اظهار کرد که کارشناسان می‌توانند با روشن‌کردن ابعاد تخصصی موضوعات، نقش مؤثری در فرآیند تصمیم‌گیری قضایی و صدور حکم ایفا کنند.

ابوترابی: نظریه کارشناسی باید مستدل و مستحکم باشد

حجت‌الاسلام والمسلمین ابوترابی، امام‌جمعه تهران، در سخنان پایانی همایش با اشاره به ضرورت نقدپذیری مسئولان، از ویژگی‌های انتقادپذیری حجت‌الاسلام والمسلمین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، یاد کرد و از کارشناسان خواست انتقادها و پیشنهادهای خود را از طریق رئیس کانون کارشناسان رسمی دادگستری استان تهران به رئیس قوه قضائیه منتقل کنند.

وی نظریه‌های کارشناسی را دارای اهمیت فراوان دانست و تأکید کرد این نظریه‌ها از منظر موازین شرعی نیز باید مستدل، مستحکم و مبتنی بر مبانی قابل اتکا باشند.

در بخشی از مراسم نیز خانم دکتر عزآبادی به مناسبت فرارسیدن ایام فاطمیه، مرثیه‌ای در سوگ حضرت فاطمه زهرا(س) قرائت کرد.

تجلیل از پیشکسوتان و کارشناسان جوان

در بخش پایانی همایش، برای نخستین بار از ۹ نفر از کارشناسان پیشکسوت بازنشسته، کارشناسان باسابقه و کارشناسان جوان کانون تهران تقدیر شد و لوح سپاس به آنان اهدا شد.

افراد مورد تقدیر عبارت بودند از مهندس یوسف جوادی‌راد، مهندس غلامرضا توکلی اردکانی، مسعود تهرانچی، مهندس حسن آقاتابش، مهندس سیدمرتضی مرتضوی، مهندس حمید داداش‌زاده مهماندوست، مهندس محمد دوست‌محمدی، مهندس فتانه هاشم‌پور و مهندس شهزاد علیزاده.

حضور ۲۳۴۷ کارشناس و ارائه خدمات جانبی؛ از ویژگی‌های همایش امسال

بر اساس گزارش کانون تهران، حضور ۲۳۴۷ کارشناس رسمی در این همایش، از ویژگی‌های شاخص مراسم امسال بود؛ به‌گونه‌ای که صندلی‌های هر دو طبقه سالن اجلاس سران و راهروهای آن نیز مملو از شرکت‌کنندگان شده بود.

از دیگر برنامه‌های این دوره، دعوت از ۷۵ کارآموزی بود که قرار است در ماه‌های آینده پس از طی مراحل مربوط، به جمع کارشناسان کانون بپیوندند. همچنین فضایی برای ثبت عکس یادگاری فردی و گروهی با پس‌زمینه نشان کانون و پرچم ایران در ورودی سالن در نظر گرفته شده بود.

در بخش خدمات جانبی نیز میز خدمت بیمه تکمیلی، ارائه بلیت‌های تخفیف‌دار هواپیما و قطار و میز سلامت پزشکی برای پاسخ‌گویی به کارشناسان دایر شد. بروشور کتاب الکترونیکی کانون نیز در اختیار حاضران قرار گرفت تا کارشناسان بتوانند با اسکن کد پاسخ سریع (QR Code) به فهرست اسامی کارشناسان دسترسی پیدا کنند.

اهدای یک تخته پتوی نفیس به هر یک از کارشناسان حاضر نیز از دیگر برنامه‌های کانون در این مراسم بود. طبق گزارش روابط عمومی، سخنان مرتبط با اهمیت کارشناسی، برنامه‌های توسعه خدمات و اقدامات رئیس کانون با استقبال و تشویق حاضران همراه شد.