چرا از کار انداختن سامانه‌های دفاع موشکی دشوار و زمان‌بر است؟

کارشناسان امروز گزارش می‌دهد؛ بسیاری تصور می‌کنند با هدف قرار دادن یک پرتابگر، یک سامانه دفاعی از کار می‌افتد؛ اما در واقعیت، ما با یک «موجودیت واحد» روبرو نیستیم، بلکه با یک «شبکه توزیع‌شده» سر و کار داریم. به همین دلیل، فلج کردن این لایه‌های حفاظتی نیازمند حملات چندگانه و همزمان به نقاط مختلف است. در ادامه بررسی کوتاهی درباره عملکرد سامانه های دفاعی و پیچیدگی ازکار انداختن آنها و همچنین درک بهتری از قدرت موشکی جمهوری اسلامی ایران و اشراف اطلاعاتی بر مواضع دشمن تروریست خواهیم داشت.

دلایل اصلی این دشواری عبارتند از:
۱. ساختار غیرمتمرکز (توزیع جغرافیایی)
یک سامانه دفاعی مدرن از اجزای مجزایی تشکیل شده که کیلومترها از هم فاصله دارند:
– واحد رادار: در یک نقطه مستقر است.
– مرکز فرماندهی: در جای دیگری مخفی شده است.
– سکوهای پرتاب (Launcher): در چندین نقطه پیرامونی پخش شده‌اند.
حتی اگر یک سکوی پرتاب نابود شود، رادار و مرکز فرماندهی همچنان فعال هستند و می‌توانند از طریق سکوهای دیگر به شلیک ادامه دهند. برای از کار انداختن کل سیستم، باید تمام این «گره‌ها» به صورت زنجیره‌ای هدف قرار گیرند.

۲. ماهیت متحرک و «بکش و برو» (Shoot-and-Scoot)
اکثر سامانه‌های پیشرفته (مثل S-300 یا پاتریوت) کاملاً متحرک هستند. به محض اینکه رادار یا پرتابگر فعالیت می‌کند، بلافاصله تغییر موقعیت می‌دهد. این یعنی مهاجم باید مدام اطلاعات هدف‌گیری خود را به‌روز کند، که این فرآیند شناسایی مجدد، زمان بسیار زیادی می‌برد.

۳. دفاع چندلایه و همپوشانی (Redundancy)
در مناطق استراتژیک، سامانه‌ها به صورت تکی عمل نمی‌کنند. بردِ رادارها و موشک‌های سامانه‌های مختلف با هم همپوشانی دارند. یعنی اگر سامانه «الف» مورد حمله قرار گیرد، سامانه «ب» که در کیلومترها دورتر مستقر است، وظیفه پوشش هوایی منطقه سامانه «الف» را بر عهده می‌گیرد. این «تور حفاظتی» باعث می‌شود مهاجم مجبور شود برای ایجاد یک رخنه کوچک، به چندین سامانه در چندین نقطه مختلف همزمان حمله کند.

۴. اشباع‌سازی؛ استراتژیِ مصرف زمان و مهمات
از کار انداختن سامانه اغلب از طریق «استراتژی اشباع» انجام می‌شود. یعنی مهاجم تعداد زیادی پهپاد ارزان‌قیمت یا موشک‌های فریب‌دهنده (Decoy) شلیک می‌کند تا:
– ذخیره موشک‌های رهگیر سامانه تمام شود.
– رادارها مشغول پردازش اهداف کاذب شوند.
این فرآیند تخلیه کردنِ توان دفاعی سامانه، ذاتا زمان‌بر است و نمی‌توان با یک ضربه ناگهانی به آن رسید.

نتیجه‌گیری
از کار انداختن یک سامانه دفاعی شبیه به قطع کردن سر یک موجود زنده نیست، بلکه بیشتر شبیه به از کار انداختن یک «تار عنکبوت» است. شما نمی‌توانید با پاره کردن یک رشته، کل تار را از بین ببرید؛ بلکه باید به نقاط اتصال مختلف در سراسر شبکه حمله کنید تا ساختار دفاعی به کلی فرو بپاشد. این موضوع نیازمند هماهنگی بالا، صرف زمان زیاد برای شناسایی و شلیک به چندین مختصات جغرافیایی متفاوت است.