امر ملی؛ راز تاب‌آوری جامعه ایرانی

یادداشت مهمان – سارا متقی

کشور ما، ایران، همواره آبستن حوادث پیچیده و سرنوشت‌ساز بوده است؛ به‌ویژه در ۴۵ سال اخیر، که شتاب تحولات سیاسی، امنیتی و اجتماعی به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. اما در مواجهه با این حوادث، واکنش جامعه ایران همواره پدیده‌ای منحصر به‌فرد بوده است؛ واکنشی که نه از پیش برنامه‌ریزی شده، نه آموخته‌شده در کلاس‌های رسمی، بلکه برخاسته از هویتی تاریخی و ریشه‌دار است.

این هویت، حاصل قرن‌ها آزمون و خطا، تجربه‌های مشترک، مناسک مذهبی، سنت‌های ملی و ریشه‌های فرهنگی است که در ناخودآگاه جمعی ما رسوب کرده‌اند. گاه از دل همین هویت، پدیده‌ای شکل می‌گیرد که می‌توان آن را “امر ملی” نامید؛ یک خیزش درونی، خودجوش، اصیل و قدرتمند که هیچ جریان سیاسی یا رسانه‌ای نمی‌تواند آن را مدیریت یا مهار کند.

امر ملی، قوی‌ترین شکل از همبستگی اجتماعی است که یک ملت می‌تواند بروز دهد. این پدیده، در بزنگاه‌های تاریخی، جامعه را از فروپاشی نجات داده و معادلات دشمنان را بر هم زده است. کشورهایی که از چنین سرمایه‌ای محروم‌اند، به‌راحتی در برابر بحران‌ها فرومی‌پاشند. اما ایران، به‌واسطه همین امر ملی، از بحران‌ها قوی‌تر بیرون می‌آید.

نمونه‌ی اخیر این پدیده، جنگ ترکیبی رژیم صهیونیستی علیه ایران بود؛ حمله‌ای بی‌سابقه که بر پایه‌ی این تصور طراحی شده بود که انسجام داخلی ایران از بین رفته، جامعه خسته و بی‌انگیزه است، و ساختار سیاسی تاب مقاومت ندارد. اما همان‌گونه که بارها در تاریخ دیده‌ایم، جامعه ایران در لحظه‌ی خطر، دوباره گرد هم آمد، از خودگذشتگی نشان داد، و به‌سرعت امر ملی خود را احیا کرد.

این پایداری، مرهون هویت دینی، تاریخی و سیاسی ماست؛ هویتی که به‌رغم همه‌ی هجمه‌ها، تحریف‌ها و حملات رسانه‌ای، همچنان زنده است و زایندگی دارد. هر اندازه دشمنان تلاش کنند آن را تضعیف کنند، جامعه ایران توانایی بازیابی و بازسازی آن را دارد.

ایران یکی از معدود کشورهایی است که هنوز “امر ملی” دارد؛ و همین است که آن را به کشوری غیرقابل پیش‌بینی و مقاوم تبدیل کرده است. شناخت و تقویت این سرمایه‌ی ملی، رمز آینده‌سازی برای نسل‌های بعد خواهد بود.